7 Gezonde en sociale stad

In 2025 hebben we verder ingezet op fysieke en mentale gezondheid, preventie en het versterken van de sociale basis in Delft. We hebben uitvoering gegeven aan een lokaal plan van aanpak (Brede Specifieke uitkering voor de thema’s sport en bewegen, cultuur, gezondheid en sociale basis) als onderdeel van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Ook is uitvoering gegeven aan een regionaal plan van aanpak van het Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord (RIGA). We hebben voortgebouwd op wat er al is en bestaande interventies versterkt.

In 2025 hebben we verder ingezet op de uitvoering van de vijf ketenaanpakken uit het GALA:

• Kansrijke Start
  Met de partners hebben we een plan opgesteld voor 2025-2030 om voort te bouwen op de inzet van de afgelopen vijf jaar. In 2025 is het plan van aanpak voor de DWO-regio (Delft, Westland, Oostland) afgerond; hier bouwt het lokale plan op voort. Samen met de andere gemeenten is de Geboortegids ontwikkeld en is het landelijke programma ‘Nu Niet Zwanger’ geïmplementeerd. We hebben onderzoek gedaan naar mondzorg op het consultatiebureau en blijven dit inzetten om de mondzorg voor kwetsbare kinderen te verbeteren. Lokaal is gekeken hoe de voorzieningen rond bestaanszekerheid aansluiten op de hulp aan (aanstaande) ouders. Op deze manier bouwen we verder aan een kansrijke start voor alle kinderen en hun ouders.
• Kind naar Gezond Gewicht
  Voor de kinderen met ernstig overgewicht en obesitas vergoedt de zorgverzekering de inzet van een centrale zorgverlener en de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) door een kinderleefstijlcoach. Buurtsportcoaches begeleiden kinderen naar sportaanbod en we verkennen aanvullend beweegaanbod. Het netwerk rondom de keten wordt steeds verder uitgebreid.
• Gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) overgewicht en obesitas volwassenen
  We hebben ingezet op de samenwerking tussen de betrokken organisaties en professionals. De professionals hebben in een netwerkbijeenkomst elkaar beter leren kennen en weten elkaar beter te vinden. Er is een link gelegd met Café Positief Gezond. Bewoners die voor de GLI in aanmerking komen, krijgen het advies om zich via de huisarts of praktijkondersteuner huisartsenzorg aan te melden voor de GLI. 
• Valpreventie
  Het aantal ketenpartners valpreventie is verder uitgebreid. Er zijn 38 valpreventie trainingsreeksen verzorgd (InBalans en Vallen Verleden Tijd). Met behulp van de smartfloor en/of vragenlijsten zijn 1075 testen afgenomen om het valrisico te meten. Met de Valpreventiestraatjes en bij de coronavaccinaties hebben senioren voorlichting gekregen hoe ze vallen kunnen voorkomen. Met de succesvolle valpreventie interventies zijn ruim 2.000 senioren bereikt. Om senioren structureel meer te laten bewegen en spierkracht te vergroten is dit aanbod verder uitgebreid (onder meer Open Sportpark, Krachtig Ouder Worden en Seniorenfit).
•  Welzijn op recept 
  Er heeft kennisuitwisseling en kennisdeling plaatsgevonden tussen gemeente, zorgverzekeraars, zorgaanbieders en de welzijnsorganisatie. Regionaal is een duidelijke definitie en procedure vastgesteld, is een regionale factsheet ontwikkeld voor verwijzers en andere betrokkenen en is input opgehaald vanuit de huisartsen over Welzijn op recept. Ook is er gewerkt aan een verkenning bewonersparticipatie in de ketenaanpak.

Regionaal werken partners en gemeenten vanuit de programmalijn Gezond Leven uit het RIGA ook samen aan deze ketenaanpakken. Hiermee is verder ingezet op de verbinding tussen het medisch en het zorgdomein (bijvoorbeeld huisartsen, ziekenhuis en ouderenzorg).

Als onderdeel van het GALA is in 2025 de visie op de sociale basis ‘Iedereen doet mee, Samen zijn we de sociale basis’ opgesteld. De visie zet in op het versterken van netwerken, sociale verbinding, samenredzaamheid en het voorkomen dat een hulpvraag een zorgvraag wordt. Hiermee sluiten we aan bij de transformatie van het sociaal domein. Ook is in 2025 de inrichting van het welzijnswerk gewijzigd. Deze krijgt per 2026 een nieuwe vorm als zelfstandige uitvoeringsorganisatie van de gemeente Delft.

In 2025 hebben we verder gewerkt aan het uitvoeren van de Delftse inclusieagenda voor een toegankelijker Delft.

Ook zijn we in 2025 gestart met gerichte acties in het kader van suïcidepreventie als onderdeel van mentale gezondheid. Zo hebben we een lokaal actienetwerk opgericht met lokale partners waarin we samen optrekken om te komen tot een sluitend netwerk (vangnet) om signaleren, kennisdeling en doorverwijzingen goed te organiseren. Met de landelijke wet integrale suïcidepreventie krijgen gemeenten de taak een lokale aanpak te ontwikkelen om suïcides te voorkomen. Door de inzet in 2025 zijn we goed voorbereid op de komst van de nieuwe wet.

Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West (JGZ) en de GGD Haaglanden zijn de uitvoerende partijen voor de wettelijke taak preventieve gezondheidszorg.

Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West (JGZ) heeft – vergelijkbaar met de afgelopen jaren – ook in 2025 in Delft de preventieve wettelijke taak uitgevoerd voor jeugdgezondheidszorg (0-18 jaar). Daarnaast hebben zij op verzoek van de gemeente vorm gegeven aan aanvullende diensten, zoals de samenwerking tussen het medisch en het sociaal domein. Tegelijkertijd houden deze aanvullende diensten ook uitvoering in, zoals de ketenaanpak overgewicht en interventies als Kansrijke Start voor Ouders (Kasto), Prenataal Huisbezoek (het Goede Start gesprek) en Regie op preventie (voorlichting op scholen voor voortgezet onderwijs). De ketenaanpakken vormen, zoals eerder toegelicht, een onderdeel van het RIGA . We delen met de JGZ de zorgen over de lage vaccinatiegraad en hebben daarom opdracht gegeven om onderzoek te doen naar de achterliggende redenen van ouders voor het niet vaccineren van hun kinderen.

GGD Haaglanden is de uitvoerende partij voor de wettelijke taak preventieve gezondheidszorg (18+). Ook in 2025 heeft de GGD ingezet op preventieve maatregelen voor de gezondheid van de bevolking en risicogroepen. Het gaat onder andere om gezondheidsonderzoek van grote groepen mensen. De GGD heeft ook geadviseerd over publieke gezondheid en heeft uitvoering gegeven aan lokale taken op het gebied van de gezonde-schoolaanpak, sociaal-medisch advies en geweld in afhankelijkheidsrelaties. Ook is de GGD betrokken geweest bij het ontwikkelen van omgevingsbeleid en bij gebiedsontwikkelingen. Het gaat om bijvoorbeeld binnenhuisklimaat, bescherming geluid- en luchtkwaliteit en bescherming tegen hitte.

In 2025 is verder uitvoering gegeven aan de notitie Gezondheidsbeleid 2020-2026. Uitgangspunt van ons gezondheidsbeleid is Positieve Gezondheid. In dit kader hebben we in Voorhof en Buitenhof interventies uitgevoerd samen met bewoners en maatschappelijke partners. Er is extra ingezet op hartcheckpunten om inwoners laagdrempelig hun gezondheid te laten checken en er is waar nodig een leefstijladvies aan gekoppeld. Verder hebben we uitvoering gegeven aan de integrale aanpak van eenzaamheid en heeft de week van de ontmoeting plaatsgevonden. Het gezondheidsfestival in de Wippolder is goed geland. Hart- en bloeddrukmetingen hebben geleid tot meer inzicht voor inwoners over hun eigen gezondheid.

Inwoners (0-100 jaar) die dat nodig hebben, zijn in 2025 ondersteund, zowel met jeugdhulp als met Wmo-maatwerkvoorzieningen. Jeugdhulp wordt voornamelijk uitgevoerd door regionaal ingekochte zorgaanbieders, die zowel individuele als groepsgerichte inzet plegen. Ambulante jeugdhulp is de meest voorkomende vorm van jeugdhulp, maar ook verblijfsvoorzieningen, crisiszorg en jeugdbescherming/jeugdreclassering zijn waar nodig ingezet. De belangrijkste verwijzers naar zorg waren Delft Support, huisartsen en jeugdbeschermingsinstellingen. Zij handelen vanuit het principe 'licht waar mogelijk, zwaar waar nodig'.

De jeugdhulpregio Haaglanden heeft het afgelopen jaar gewerkt aan een nieuwe inrichting van het zorglandschap, in combinatie met een nieuwe inkoopstrategie. Dit gaat leiden tot nieuwe contracten in 2028. De vele voorbereidingen moeten leiden tot een verbetering van de kwaliteit van de zorg en beheersbaar houden van de kosten. Hierin is het afgelopen jaar heel nauw samengewerkt met aanbieders en ervaringsdeskundigen.

De reserve Sociaal domein is in 2025 benut om nieuwe initiatieven te kunnen starten die passen bij en sturen op de transitie die we doormaken in het brede sociale domein.

De belangrijkste maatwerkvoorzieningen (18+) zijn sociaal en persoonlijk functioneren, ondersteuning en regie bij het huishouden, dagbesteding, woningaanpassingen, vervoer en hulpmiddelen. De beweging om maatwerk en algemene voorzieningen beter te verbinden, is in 2025 voor de maatwerkdiensten voortgezet. Zo wordt ingezet op ‘Krachtig ouder worden’ en worden voorbereidingen getroffen voor het realiseren van een scootmobielpool. Dit jaar is Delft weer dementievriendelijke gemeente geworden. Alzheimer Nederland had de criteria voor het label verscherpt en ook daaraan voldoet Delft ruim. We scoren op 6 van de 8 criteria hoger dan andere gemeenten. Door de gezamenlijke inzet van diverse partners in de stad zijn grote stappen gezet: van structurele mantelzorgondersteuning en respijtvoorzieningen tot voorlichtingsbijeenkomsten, ontmoetingsplekken en activiteiten die bijdragen aan meer bewustwording in de samenleving. De nazorg voor ex-gedetineerden is verder verbeterd en de verbinding met Wmo-ondersteuning is gemaakt.

Binnen Delft-West zetten we met inwoners van de stad op dit beleidsterrein in op een gezondere en socialere stad. In 2025 hebben we extra inzet gepleegd op onder andere het versterken van het jongerenwerk. Verder is vanuit Preventie met gezag ingezet op sleutelfiguren in de wijk. Vanuit de Specifieke uitkering (SPUK) Kansrijke Wijk zetten we in op het jonge kind, armoede en weerbaarheid.