Grondbeleid

Het grondbeleid is één van de middelen die de gemeente tot haar beschikking heeft om (ruimtelijke) doelstellingen te kunnen realiseren. Het grondbeleid is daarmee ondersteunend aan beleidsvelden als wonen, werken, onderwijs, cultuur en recreatie. Gegeven deze doelstelling streeft de gemeente naar het optimaliseren van de financiële uitkomsten. De financiële uitkomsten zijn in deze jaarrekening opgenomen onder het programma Goed Wonen. Nadere uitleg over de in deze paragraaf gepresenteerde cijfers is te vinden in het Meerjarenprogramma Grondontwikkeling (MPG) 2026.

In een nota Grondbeleid legt een gemeente vast langs welke weg zij haar ruimtelijke doelstellingen wil bereiken en welke instrumenten zij hiervoor tot haar beschikking heeft. In maart 2022 heeft de raad de nota Grondbeleid 2022-2025 vastgesteld. Gekozen is voor een situationeel grondbeleid. Dat betekent dat de focus ligt op faciliterend grondbeleid, maar dat, daar waar opportuun, ook een actieve rol kan worden ingenomen. In Q3 2026 krijgt de raad een geactualiseerde en gemoderniseerde nota aangeboden, waarin een actiever grondbeleid wordt voorgesteld.

Jaarlijks stellen we het MPG op. Dit document geeft inzicht in de te verwachten resultaten per grondexploitatie en het verloop van het risicoprofiel. De in het MPG benoemde risico's worden opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing en lopen mee in de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit van de gemeente Delft. Naast het MPG wordt ook jaarlijks het TMPG opgesteld. Dit betreft een tussentijdse actualisatie van de grondexploitaties om te zien of de projecten financieel nog op koers liggen. Het TMPG loopt mee met de Najaarsrapportage. Bij het MPG en het TMPG wordt ook gerapporteerd over de stortingen in en onttrekkingen aan de ingestelde bestemmingsreserve Reserve kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijke ontwikkelingen. Deze Reserve is ingesteld op grond van de Nota Kostenverhaal (raadsbesluit juli 2021).

De parameters, op basis waarvan de netto contante waarde (NCW=verwacht resultaat in € per 1-1-2026) en de eindwaarde (EW=verwacht resultaat in € per einddatum project) van grondexploitaties worden berekend, zijn bepaald op:

Alle grondexploitaties zijn herzien. Haring en Kop Nieuwe Haven konden niet worden afgesloten waardoor er nog steeds sprake is van 6 grondexploitaties. In de onderstaande tabel zijn de verwachte resultaten weergegeven. 

De gemeente heeft drie winstgevende grondexploitaties. Voor een winstgevende grondexploitatie bestaat de verplichting om via een voorgeschreven methode te berekenen of er tussentijds winst genomen moet worden. Dit is het geval bij Voorhof Noord-West. Bij de Jaarrekening wordt een winst van € 0,30 miljoen genomen.

Voor de verliesgevende grondexploitaties moet een verliesvoorziening worden gevormd. Deze voorziening is gewaardeerd op de netto contante waarde. De actualisatie van de grondexploitaties in het MPG 2026 resulteert in een verwacht verlies voor de verliesgevende grondexploitaties van € 3,39 miljoen.

Het resultaat van de gemeentelijke grondexploitaties en gemeentelijk grondbezit bij de jaarrekening bedraagt € 0,29 miljoen voordelig.

Aan actieve gebiedsontwikkeling zijn risico's verbonden. Deze worden per project bij zowel het MPG als het TMPG in beeld gebracht. Ieder risico kent een kans van optreden (maximaal 50%) en een financieel effect als het risico zich voordoet. Kans van optreden maal het financieel effect levert een risicobedrag op. Onderstaande tabel geeft inzicht in het totale risicobedrag (optelsom van alle risicobedragen) voor zowel de projectspecifieke risico's als de algemene (voor iedere grondexploitatie geldende) risico's.
Met beide typen risico's wordt rekening gehouden in het gemeentelijk weerstandsvermogen. Het totale benodigde weerstandsvermogen is € 14,51 miljoen. Dit is € 5,69 miljoen meer dan ten tijde van het MPG 2025 en € 5,46 miljoen meer dan ten tijde van de Programmabegroting 2026.

Bij de invoering van de vennootschapsbelasting in 2016 bleek dat het Grondbedrijf zich niet kwalificeerde als onderneming in fiscale zin. Deze kwalificatie zal nader worden bekeken in 2026.

De gemeente Delft heeft ook nog een aantal grondposities. In het MPG 2026 worden de overige gebiedsontwikkelingen met hierin de gemeentelijke grondposities beschreven. Het beschikbare voorbereidingskrediet voor De Reiger is overschreden. Dit wordt betrokken bij de Kadernota 2027.