Financiering

Bij het aantrekken van financiële middelen streven we naar zo laag mogelijke financieringskosten. Dit bereiken we doordat we, bij het aangaan van leningen met een looptijd langer dan 1 jaar, altijd ten minste twee prijsopgaven bij verschillende financiële instellingen opvragen.

Daarnaast volgen we de normen voor het beheersen van het renterisico, zoals bepaald in de Wet financiering decentrale overheden (renterisiconorm, kasgeldlimiet). Het risicobeheer van de leningenportefeuille is gebaseerd op het beperken van de risico’s die verbonden zijn aan de financieringsfunctie, zoals rente-, koers- en kredietrisico’s. Bij het uitzetten van middelen, het verstrekken van garanties en het aangaan van financiële participaties bedingen we, indien mogelijk, zekerheden.

Ook in 2025 heeft in het treasuryberaad afstemming plaatsgevonden over het te voeren treasurybeleid en over de transacties die daaruit volgden. Het treasuryberaad zorgt voor de informatievoorziening naar het college. Het financieringsresultaat is ook in 2025 nagenoeg binnen de begroting gebleven. Dit is verder toegelicht bij de algemene dekkingsmiddelen.

De bruto stadsschuld bestaat uit de vaste en vlottende schulden, alsmede de verplichtingen die in een volgend jaar tot betaling komen (overlopende passiva).

De bruto stadsschuld is in 2025 toegenomen met € 22,7 miljoen. Deze mutatie komt enerzijds door een toename van de netto-vlottende schulden en de overlopende passiva met respectievelijk € 22,9 miljoen en € 19,5 miljoen en anderzijds door een daling van de vaste schulden met € 19,7 miljoen.

De vaste schulden bestaan voor het grootste deel uit langlopende leningen van banken en overige financiële instellingen. Een klein deel bestaat uit ontvangen waarborgsommen en vooruitontvangen afkoopsommen van derden voor erfpachtovereenkomsten. Een deel van de langlopende leningen is weer doorgeleend aan bijvoorbeeld woningcorporaties, Stimuleringsfonds Volkshuisvesting en Parkeren Delft BV. Voor een nadere toelichting op de verstrekte leningen wordt verwezen naar de balanspost 'verstrekte leningen'.

Ontwikkeling leningenportefeuille
Per saldo is de opgenomen leningenportefeuille met bijna € 19,6 miljoen afgenomen door hoofdzakelijk reguliere aflossingen. De mutaties in de portefeuilles opgenomen geldleningen (o/g > 1 jaar) en uitgeleende geldleningen (u/g > 1 jaar) wordt weergegeven in de tabel ontwikkeling leningenportefeuille 2025. Naast de reguliere aflossingen hebben we € 10 miljoen extra afgelost.

Voor zowel de korte rente (geldmarktrente) als de lange rente (kapitaalmarktrente) geldt dat deze in 2025 is gedaald. De ECB heeft in 2025 in vier gelijke stappen de REFI rente (herfinancieringsrente) met 1% naar beneden gebracht van 3% naar 2%. De verwachting is dat deze rente gelijk zal blijven in 2026. De renteontwikkeling houden we nauwlettend in de gaten.

Het renteresultaat
Op grond van de Financiële verordening moeten we inzicht bieden in de rentekosten en renteopbrengsten verbonden aan de financieringsfunctie en in de omslagrente. Het renteschema zoals de commissie BBV dat adviseert, biedt dit inzicht.

Onder projectfinanciering wordt verstaan: het aantrekken van externe financiering voor een specifiek project. Financiering met eigen vermogen wordt niet aangemerkt als projectfinanciering. Er moet extern een lening zijn aangetrokken om het betreffende project te kunnen financieren. In het geval van projectfinanciering wordt inderdaad de voor die aangetrokken lening geldende rente toegerekend aan het betreffende project. Dit kan een ander percentage zijn dan wordt toegerekend op basis van de omslagrente. In 2025 is dit in Delft niet aan de orde geweest. We hebben geen projectfinanciering aangetrokken of lopen.

De omslagrente wordt bij de begroting berekend door de werkelijk aan de taakvelden toe te rekenen rente (in euro’s) te delen door de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa die integraal zijn gefinancierd. De omslagrente moet vervolgens op consistente en eenduidige wijze worden toegerekend aan de individuele activa. Het is niet toegestaan om per investering te differentiëren in het toe te rekenen rentepercentage.

De totaal door te rekenen externe rente is € 0,2 miljoen (werkelijke rentelasten € 5,9 miljoen -/- werkelijke rentebaten € 5,7 miljoen). Als rekening wordt gehouden met de doorbelasting aan de overige taakvelden bedraagt het renteresultaat op het taakveld Treasury € 0,5 miljoen positief, hetgeen circa € 0,2 miljoen positiever is dan geraamd.

Om te bepalen of de stadsschuld betaalbaar is, kijken we naar de rentedruk. Hiermee laten we het aandeel van de rentekosten in de begroting zien. Hoe hoger de rentedruk, hoe minder ruimte er is voor andere uitgaven. In het verslagjaar is de bruto rentequote 1,1% (norm: lager dan 5%) en de netto rentequote 1,0 % (norm: lager dan 2,5%).

De Wet financiering decentrale overheden (FiDO) hanteert twee normen voor het beheersen van het renterisico, te weten de renterisiconorm en de kasgeldlimiet:

Renterisiconorm
Als de gemeente nieuwe geldleningen aantrekt of oude leningen aflost en moet herfinancieren, ontstaat daarover een renterisico. De wet FiDO stelt een maximum aan het bedrag waarover de gemeente in enig jaar een renterisico mag lopen. Deze zogenaamde renterisiconorm is 20% van het begrotingstotaal op 1 januari van het betreffende jaar. Bovenstaande tabel geeft inzicht in het renterisico op de vaste schuld, in relatie tot de norm zoals die is voorgeschreven in de wet FiDO. Delft is ruim onder de wettelijke norm gebleven.

Kasgeldlimiet
Om het renterisico op de vlottende schuld te beheersen, hanteert de wet FiDO een kasgeldlimiet. De kasgeldlimiet is het gemiddelde saldo van de korte vlottende schuld en de korte vlottende middelen per kwartaal. Dit saldo mag niet meer zijn dan 8,5% van de totale begroting van de gemeente. Als het saldo groter is en als dit meer dan drie opeenvolgende kwartalen het geval is, moet geld worden aangetrokken voor een periode langer dan een jaar. Het beleid van Delft is enerzijds gericht op beheersing van en sturing op kasstromen en anderzijds op minimalisatie van de rentelasten. De gemeente mag de kasgeldlimiet gedurende een aaneengesloten periode van drie kwartalen overschrijden zonder dat de provincie om ontheffing moet worden gevraagd. Het Treasuryberaad maakt daarover een afweging. Bovenstaande tabel laat zien dat de kasgeldlimiet in 2025 niet is overschreden.

Voor een nadere toelichting op de garantieportefeuille wordt verwezen naar de balanspost 'niet uit de balans blijkende verplichtingen'.