1. Inleiding

Voor u ligt de Kadernota 2027. Deze kadernota geeft een actueel inzicht in de financiële positie van de gemeente en het financieel perspectief voor de komende jaren.  

Het college stelt vast dat de financiële positie van Delft in de afgelopen jaren is versterkt. En dat mooie resultaten zijn bereikt voor de goede groei van de stad. Resultaten die zijn bereikt dankzij goede samenwerking binnen het college, met de gemeenteraad en partners in de stad en de regio.  

Bestuurlijk gezien is 2026 een ‘overgangsjaar’: na de verkiezingen in maart is een nieuwe gemeenteraad geïnstalleerd en wordt een nieuw college gevormd. In aanloop naar de keuzes die het nieuwe bestuur zal maken, is deze kadernota beleidsarm. De kadernota biedt geen voorstellen voor nieuw beleid, maar geeft een overzicht van onvermijdelijke mee- en tegenvallers. Hiermee kan de gemeenteraad besluiten nemen die nu noodzakelijk zijn. Deze kadernota vormt – samen met een nieuw coalitieakkoord – de basis voor de Programmabegroting 2027-2030.  

Ontwikkelingen  
Deze kadernota is opgesteld in een periode van veel ontwikkelingen. Na de verkiezingen voor de Tweede Kamer is een nieuw kabinet aangetreden. De accenten en beleidskeuzes van het nieuwe kabinet werken door in het beleid van lokale overheden.  

Onveranderd blijft de onzekerheid over de financiering van gemeentelijke taken. De bijdrage van het Rijk dekt onvoldoende wat gemeenten nodig hebben om te doen wat nodig is. De Voorjaarsnota 2026 die het kabinet heeft gepresenteerd biedt nog geen zicht op structurele

verbetering. Dit betekent dat de financiële ruimte voor alle gemeenten – ook voor Delft – vooralsnog beperkt blijft. 

Daarnaast is sprake van een te grote druk op het elektriciteitsnet. Mede als gevolg van netcongestie en stikstofbeperkingen stagneren nieuwe ontwikkelingen en stijgen kosten. Nieuwe innovatieve oplossingen bieden perspectief, maar lossen niet alle problemen op.  

Zorgen zijn er over de impact van wereldwijde onrust, oorlogen en nieuwe geopolitieke verhoudingen. En de gevolgen hiervan voor Delft, zowel op sociaal als economisch gebied. Er is onder andere rekening te houden met substantiële kostenstijgingen. Ook Delft bereidt zich voor op een toenemende dreiging. Door alert te blijven, bewoners maatschappelijk en digitaal weerbaarder te maken en hen te wijzen op de noodzaak zich voor te bereiden op noodsituaties.  

Samen werken aan Delft  
De stad maken we met elkaar: het college, de gemeenteraad, de mensen die hier wonen, werken, ondernemen of studeren, bedrijven, organisaties en verenigingen die hier actief zijn. Samen bepalen we hoe Delft leeft, werkt en zich ontwikkelt. We zien dat samenwerkingen verduurzamen, intensiveren en vruchten afwerpen. Gezamenlijk boeken we zichtbare resultaten in onze wijken en zien we voortgang bij de realisatie van grote opgaven.  

Komende jaren neemt het belang van regionale samenwerking en netwerken verder toe. Met onderwijsinstellingen, bedrijfsleven en medeoverheden – gemeenten, de Metropoolregio, de provincie en het Rijk – kan Delft als kraamkamer van innovaties belangrijke bijdragen leveren aan grote maatschappelijke opgaven en transities. Bijdragen die niet alleen in het belang zijn van onze regio, maar van heel Nederland. Denk aan: schone energie, arbeidsproductiviteit, zorg, veiligheid en weerbaarheid.  

Delft in ontwikkeling 
Delft is volop in ontwikkeling. Met inwoners, ondernemers, kennis- en onderwijsinstellingen en maatschappelijke partners bouwt de gemeente aan een aantrekkelijke stad. Een stad die iedereen kansen biedt. Nu en in de toekomst.  

Drie opgaven  
Afgelopen collegeperiode is een basis gelegd voor drie opgaven voor de lange termijn. In Delft-West werkt de gemeente met bewoners, ondernemers, onderwijsinstellingen en maatschappelijk partners aan kansengelijkheid, leefbaarheid en veiligheid. Het Innovatiedistrict Delft krijgt vorm, zichtbaar in Delft-Zuidoost, met ruimte voor wonen, werken en leren. Aan de energietransitie wordt onder andere gewerkt via de aanleg van een warmtenet, op weg naar duurzame, lokale en betaalbare warmte.  

Uit de inzet voor deze opgaven is een netwerk gegroeid van diverse samenwerkingen. Dit resulteert in het aantrekken en bundelen van middelen, gerichte acties en vooruitgang. Het netwerk biedt een stevige basis om in de komende jaren verder op te bouwen.  

Sociale basis  
De stad maken we met elkaar – ook op sociaal gebied. Samen moeten we zorgen voor de sociale basis: een gezonde, betrokken en prettige stad, waarin we met elkaar samenleven. Daarbij staat de financiering van het sociaal domein onder druk: het Rijk heeft taken bij gemeenten belegd zonder de benodigde bijbehorende middelen. Om kosten te kunnen beheersen, blijft het gesprek met het Rijk nodig over structureel voldoende middelen voor gemeentelijke taken. Als college geloven we daarnaast in de werking van preventie en investeren aan de voorkant zodat niet alle hulpvragen zorgvragen worden en in samenwerking in het medische en sociaal domein via het Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord (RIGA).  

Groei van de stad en basis voor voorzieningen  
Om aan de vraag naar woningen te voldoen en om voorzieningen in stand te kunnen houden, is groei van de stad noodzakelijk. De groei en realisatie van het woningbouwprogramma blijven echter achter. Er is een tempoversnelling nodig.  

Net als veel gemeenten heeft Delft naast woningbouw, veel investeringsplannen voor maatschappelijke voorzieningen, onderwijs, cultuur en sport gepland. Het gaat om plannen voor zowel uitbreiding als onderhoud en verduurzaming. Met de Strategische Investeringsagenda zijn investeringen tot 2040 geïnventariseerd om wensen en ambities te realiseren. 

Uitgangspunt blijft dat de kosten voor riolering en reiniging maximaal 100% worden gedekt uit de bijbehorende heffingen.  

Faseren en kiezen 
De opgaven zijn groot. Tegelijkertijd is het zo dat niet alles wat moet ook kan – gelet op de middelen en de uitvoeringskracht van de gemeente en partners. De realisatie van geplande investeringen gaat minder snel dan we zouden willen. Prijsstijgingen, schaarste, juridische procedures, wet- en regelgeving, stikstof en netcongestie, maar ook stapeling van ambities, zijn hier mede debet aan. Het is daarom nodig te faseren in de uitvoering en duidelijke keuzes te maken. Op deze manier kunnen we ook in de komende jaren flexibel blijven en adaptief inspelen op nieuwe ontwikkelingen, kansen en tegenvallers.  

Het college van burgemeester en wethouders