3.8 Samenleven, onderwijs en cultuur
Zorg en ondersteuning dichtbij inwoners
|
Omvang lasten (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Programma Samenleven, onderwijs en cultuur – zorg en ondersteuning dichtbij inwoners |
142 |
124 |
124 |
124 |
124 |
Het gaat hierbij om het aanbieden van voorzieningen die laagdrempelig, goed toegankelijk, vindbaar en dichtbij inwoners zijn, zoals een inloopspreekuur of wijkcontactpunt waar inwoners terecht kunnen met vragen en vanuit een integrale aanpak ondersteund worden. Zo staan problemen als schulden vaak niet op zichzelf en kunnen deze gepaard gaan met andere uitdagingen. Dit betreft de fysieke ruimte in Delft-West die al in gebruik is en anders opgeheven zou moeten worden. Theoretisch gesproken zou hierover nog een keuze kunnen worden gemaakt, maar gezien de voorgeschiedenis en context is feitelijk sprake van een verplichting. Verder vloeit dit voort uit landelijke verplichtingen vanuit zorgakkoorden en lokaal aangenomen moties.
Subsidieregeling bijdrage grote monumentale kerkgebouwen met nationale betekenis
|
Omvang (mutatie van de) investering (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Investeringsbijdrage via subsidieregeling |
250 |
|
|
|
|
|
Omvang (mutatie van) kapitaallasten (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Kapitaallasten |
|
14 |
14 |
13 |
13 |
De raad heeft in de vergadering van 12 maart 2026 een motie aangenomen waarin het college werd opgedragen te onderzoeken hoe de gemeente wél kan mee investeren in de gevraagde herinrichting van de Nieuwe Kerk, en de uitkomst hiervan via de Kadernota 2027 delen. Dit betreft geen (wettelijke) verplichting voor de gemeente. Vanwege de zwaarwegende redenen (de aangenomen motie) wordt hieraan invulling gegeven via een tijdelijke subsidieregeling ‘Bijdrage grote monumentale kerkgebouwen met nationale betekenis’ waarvoor een bedrag van € 250.000 wordt begroot. Een bijdrage van de gemeente kan ertoe leiden dat andere fondsen en/of subsidieverstrekkers ook financieel bijdragen. Evenals bij andere (subsidie)bijdragen aan activa van derden geldt voor deze post dat de gemeente over een te verlenen bijdrage voor de investering kapitaallasten verantwoordt.
Theater De Veste (onderzoekskosten voor nadere bestuurlijke besluitvorming; budgetneutraal)
De inzet is erop gericht dit budgetneutraal te dekken binnen het programma Samenleven, onderwijs en cultuur. De raad heeft bij behandeling van de ‘Financiële Strategie theater de Veste’ in juli 2025 via moties opdrachten meegegeven. Voor motie 7.2.3.A (Inzetten op ‘Theater van de Toekomst’) moet een voorstel aan de raad worden voorgelegd om het concept ‘Theater van de Toekomst’ verder te verkennen en uit te werken.
Voor dit onderzoek is een eenmalig werkbudget van € 100.000 per jaar nodig. Deze kosten zijn vereist om de benodigde informatie te kunnen opleveren waarvoor de bestuurlijke opdrachten vanuit de raad zijn verstrekt om tot keuzes te komen.
Geluidsproblematiek OPEN
|
Omvang lasten (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Programma Samenleven, onderwijs en cultuur |
185 |
|
|
|
|
Bij de Kadernota 2026 is € 234.000 vrijgemaakt om de geluidsoverlast in OPEN aan te kunnen pakken. Oorspronkelijk was de gedachte dat de uitgaven zich over twee jaren zouden uitstrekken (€ 117.000 in 2025 en € 117.000 in 2026, het eerste bedrag wordt via de jaarstukken 2025 overgezet naar 2026, omdat inmiddels helder is geworden dat alle lasten in dit jaar zullen vallen). Zoals bij de Kadernota 2026 aangegeven, betreft dit een onvermijdelijke uitgave: wanneer dit niet wordt aangepakt kan De VAK niet in het pand blijven functioneren, wat weer gevolgen heeft voor de huur die De VAK kan betalen aan DOK, en daarmee de huur die DOK kan betalen aan de eigenaar van het pand. De omwonenden ervaren al lange tijd overlast en daar moet iets aan gebeuren.
Door het inmiddels genomen besluit om het Rietveld Theater te gaan verbouwen, kan een deel van de overlastgevende activiteiten van De VAK op termijn worden overgeplaatst naar het podiumkunstenpand. Voor het deel dat overblijft, moeten maatregelen worden genomen die optellen tot € 700.000. Hiervan kan DOK zelf € 150.000 bijdragen uit de reserve voor onderhoud en vervanging. Een andere bijdrage is die van de eigenaar. Deze is echter lager dan eerder aangenomen, namelijk € 100.000 in plaats van € 243.000. Voor een hoger bedrag heeft de eigenaar geen toestemming kunnen krijgen van de aandeelhouders. Er ligt geen verplichting bij de eigenaar om hier überhaupt aan bij te dragen, dus we kunnen hier als gemeente niet meer in vragen. Voor deze bijdrage moet het huurcontract van DOK bij de eigenaar worden verlengd tot 31 januari 2040. Verder zijn de kosten nu beter ingeschat, doordat meer experts naar de plannen hebben gekeken. Dit leidt nog tot een bijstelling van de totale kosten van het project van € 650.000 naar € 700.000. Omdat DOK al in een lastige situatie zit – ook door de kostenstijgingen waar men mee te maken heeft en die niet volledig worden gedekt door de indexatie van de subsidie – is een hogere eigen bijdrage dan de genoemde € 150.000 niet mogelijk.
Dit betreft bestaand beleid. Hoewel wettelijk gezien niet strikt onvermijdelijk, zijn er zwaarwegende redenen deze post in deze kadernota te verwerken. Dat vloeit voort uit eerder bestuurlijk gegeven commitment door college en raad om een oplossing te vinden voor de geluidsproblematiek. De aanvullende kosten van € 185.000 zijn op basis van een extra check door experts.
Indexatie begroting Delft voor Elkaar
|
Omvang lasten (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Programma Samenleven, onderwijs en cultuur |
266 |
386 |
386 |
386 |
386 |
|
Programma Financiën (dekking via stelpost Nom. Ontwikkeling) |
-266 |
-386 |
-386 |
-386 |
-386 |
Per 1 januari 2026 is Delft voor Elkaar BV een zelfstandige uitvoeringsorganisatie van de gemeente en voert met de beleidsopdracht van de gemeente het welzijnswerk uit binnen Delft. De gemeente en Delft voor Elkaar (DvE) hebben een begroting voor Delft voor Elkaar 2026 opgesteld waarbij zowel de inkomsten- (bijdrage/dekking vanuit de gemeente) als de uitgavenkant gebaseerd zijn op prijspeil 2025. Ten tijde van het opwerken van de begroting Delft voor Elkaar waren collectieve arbeidsovereenkomst (cao) en andere prijsstijgingen nog niet bekend. Hierdoor zijn verschillen ontstaan door de diverse prijsontwikkelingen (cao en materieel). Dit wordt via deze kadernota budgetneutraal gecorrigeerd. Financiële dekking hiervoor is beschikbaar in de stelpost Nominale ontwikkeling.
Onderwijshuisvestingsprogramma (OHP) 2026 en 2027
|
Omvang lasten (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Programma Samenleven, onderwijs en cultuur |
51 |
440 |
110 |
110 |
|
|
Programma Financiën – mutatie reserve Onderwijshuisvest. |
|
-440 |
-110 |
-110 |
|
|
Omvang baten (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Programma Financiën – mutatie reserve Onderwijshuisvest. |
-51 |
|
|
|
|
|
Omvang (mutatie van de) investering (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Vervangen dakbedekking gymzaal (25 jaar afschrijven) |
102 |
|
|
|
|
|
Eerste inrichting OLP en meubilair (10 jaar afschrijven) |
116 |
|
|
|
|
|
Omvang (mutatie van) kapitaallasten (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Progr. Samenleven, onderwijs en cultuur: kapitaallasten (worden gedekt binnen OHP-budget, budgetneutraal) |
|
16 |
16 |
16 |
16 |
|
Progr. Financiën: dekking (reserve-mutaties) |
|
-16 |
-16 |
-16 |
-16 |
Onderwijshuisvestingsprogramma 2026
De totale uitgaven voor het OHP 2026 zijn € 171.462 voor voorzieningen ten laste van de exploitatie. In de Programmabegroting 2026-2029 (programma Samenleven, onderwijs en cultuur) is exploitatiebudget opgenomen van € 120.295 voor de uitvoering van dit beleid. In de reserve Onderwijshuisvesting zitten voldoende middelen voor aanvullend budget van € 51.167 ter dekking van het verschil tussen de exploitatie-uitgaven die volgen uit het OHP 2026 en het in de begroting 2026 beschikbaar gestelde budget. In de college-oplegger is opgenomen dat via de Kadernota 2027 voorgesteld wordt het aanvullend benodigde budget van € 51.167 te onttrekken aan de reserve Onderwijshuisvesting. Dit is een raadsbevoegdheid.
Onderwijshuisvestingsprogramma 2027
Schoolbesturen hebben de jaarlijkse aanvragen voor het onderwijshuisvestingsprogramma 2027 voor 1 februari 2026 ingediend. De aanvragen worden getoetst aan de verordening. De vaststelling door het college vindt eind 2026 plaats. Uit de eerste toets blijkt dat de te verwachten kosten voor het OHP 2027 hoger uitkomen dat het direct beschikbare budget. Het betrof de afgelopen jaren voornamelijk vergoedingen voor bewegingsonderwijs en eerste inrichting. Dit jaar zijn veel aanvragen ingediend voor ‘Ingebruikname bestaand gebouw’. Dit gaat over kosten die gemaakt moeten worden om een gebouw vaak tijdelijk geschikt te maken voor onderwijs bij nieuwbouw of renovatie.
Dit speelt bijvoorbeeld sterk in Tanthof, waar de ontwikkeling gaande is van zes basisscholen in twee wijken naar de nieuwbouw van twee en één school per wijk. Hiervoor zijn verhuizingen en samenvoegingen nodig om de nieuwbouw op de plaats van een oude school mogelijk te maken.
Het speelt ook bij een groeiende school als De Nieuwe Maan en voor het gedeeltelijk huisvesten van de Internationale Schakelklassen in het bestaande Grotius College.
Daarnaast heeft het Stanislas College Westplantsoen recht op uitbreiding vanwege de groei van het aantal leerlingen in de afgelopen jaren. Het schoolbestuur Lucas Onderwijs had hiervoor al een aantal jaar geleden zelf noodlokalen geplaatst. Vanaf 2025 komen de huurkosten van jaarlijks ruim € 100.000 voor rekening van de gemeente.
Voor het OHP 2026 is € 51.167 nodig. Voor het OHP 2027 eenmalig € 440.000 in 2027 en voor de huisvesting van Stanislas Westplantsoen in 2028 en 2029 nog € 110.000.
In de reserve Onderwijshuisvesting is nog circa € 1,1 miljoen vrij besteedbaar. De middelen die nu aangevraagd worden kunnen hieruit worden gedekt omdat dit (naar verwachting) incidenteel hogere lasten zijn. Mocht in de komende jaren blijken dat er structureel meer aanvragen komen voor het OHP-beleid dan zal een structurele aanvraag voor meer budget volgen in een volgende kadernota.
School Gillis-Delfia naar voren halen
|
Omvang (mutatie van de) investering (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Investering |
200 |
800 |
5.000 |
2.000 |
|
|
Omvang (mutatie van) kapitaallasten (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Kapitaallasten |
|
|
|
|
434 |
De toegekende Woontop-subsidie voor de gebiedsontwikkeling Gillis-Delfia kent als voorwaarde dat de kosten uiterlijk in 2029 moeten zijn gemaakt. De Woontop-subsidie is onder meer bestemd voor het nieuwe buurtcentrum in dit gebied. Om een integrale voorziening van school en buurtcentrum te kunnen maken, moet ook de planning van de school in dit gebied naar voren gehaald worden ten opzichte van de eerdere geplande realisatie in 2031. Dit betekent concreet dat het ontwikkelproces voor zowel school als buurtcentrum medio 2026 moet starten om in 2029 gereed te zijn. Het inrichten van beide functies op twee verschillende locaties zou logischerwijs tot hogere kosten leiden.
Hoewel theoretisch gesproken dit niet strikt onvermijdelijk is (het betreft bestaand beleid) en nog een keuze is te maken wordt dit vanuit de voorgeschiedenis en integrale context in deze kadernota verwerkt.
Wissellocaties Onderwijs
|
Omvang lasten (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Programma Samenleven, onderwijs en cultuur |
475 |
|
|
|
|
|
Omvang baten (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Programma Samenleven, onderwijs en cultuur |
-175 |
|
|
|
|
De gemeente heeft de wettelijke zorgplicht om te zorgen voor voldoende adequate onderwijshuisvesting. Op dit moment spelen vijftien projecten in verschillende stadia (initiatief, definitie, ontwerp, realisatie, oplevering). Voor diverse scholen is tijdens nieuwbouw een tijdelijk gebouw nodig, om te vermijden dat kinderen geen onderwijs krijgen. Voor de verschillende locaties is gekeken naar de te verwachten kosten (€ 475.000) en opbrengsten uit verhuur (bijdrage van de scholen: € 175.000). Benodigd is dus per saldo € 300.000 incidenteel.
Financieel technisch: Ring Pass kapitaallasten (n.a.v. 7e begrotingswijziging 2026)
|
Omvang lasten (bedragen x € 1.000) |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
Saldo kapitaallasten Ring Pass |
|
|
33 |
33 |
33 |
In het raadsvoorstel ‘Herallocatie investeringskrediet ten behoeve van hockeyvereniging Ring Pass’ (incl. 7e begrotingswijziging 2026) is de aanvullende investering voor Ring Pass opgenomen. Na de ingezette dekkingen is per saldo nog € 33.000 aan kapitaallasten vanaf 2028 te ramen.
Blue Birds
Zoals in de raadsinformatiebrief ‘Risicobeheersing projectmanagement, fase 1’ gemeld, wordt voor deze investering rekening gehouden met een overschrijding in de orde grootte van € 5 miljoen in relatie tot (vertraging door) bodemsanering en bomenkap. De exacte omvang staat nog niet vast. Dit is daarom nader af te wegen bij de Programmabegroting 2027-2030, na een second opinion. Het uitvoeren van een extra check bij een dergelijke omvang is in lijn met de zogeheten ‘Ingrediëntennotitie risicovolle projecten’ die de raad eerder heeft behandeld.