4 Bereikbare stad

Algemeen

Terug naar navigatie - 4 Bereikbare stad - Algemeen

We willen de bestaande woningbouwplannen versnellen en meer betaalbare woningen toevoegen. Daarnaast willen we een bijdrage leveren aan de versterking van de regionale en lokale economie. Dit laatste onder andere door transformaties naar gemengde functies. Deze ontwikkeling leidt tot een toenemende druk op de openbare ruimte en meer mobiliteit. Maar biedt ook kansen voor nieuwe functies, nieuwe inrichtingen en spreiding van verkeer.

Al deze opgaven spelen zich af in de bestaande stad waar mensen wonen, werken, leren en recreëren. Wij werken eraan om hun omgeving leefbaar, duurzaam en bereikbaar te houden. Met een gezond (leef)klimaat, prettige en schaduwrijke verblijfsruimte voor een (lunch)wandeling en goed bereikbaar; te voet en te fiets waar het kan, goede mogelijkheden voor een ketenreis en ruimte voor logistiek waar dit nodig is.

Relevante beleidskaders


Onder dit programma vallen deze onderwerpen:
Verkeer en vervoer (verkeersvoorzieningen/verkeer), parkeren, fietsparkeren, fietsenstallingen, openbaar vervoer.

4.1 Wat willen we bereiken

Algemeen

Terug naar navigatie - 4.1 Wat willen we bereiken - Algemeen

Mobiliteitstransitie
We gaan door met de mobiliteitstransitie, zoals we deze de afgelopen jaren hebben ingezet. De basis hiervoor ligt besloten in het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD) en de uitwerkingen daarvan, zoals de beleidsnotitie Voetganger op 1 en de Hubvisie Delft 2040, die eveneens door de raad zijn vastgesteld. Deze kaders vormen een goede basis om bij te dragen aan de drie bewegingen uit het coalitieakkoord 2026-2030.

Verduurzaming
In ons mobiliteitssysteem staat de voetganger op de eerste plaats. Dit is de schoonste vorm van vervoer die de minste ruimte in neemt. Daarnaast stimuleren we het gebruik van de (deel)fiets en het openbaar vervoer. We nemen maatregelen om het gebruik van deze vervoermiddelen aantrekkelijker en verkeersveiliger te maken.

De auto heeft een lagere prioriteit in het verkeerssysteem en krijgt ook een minder prominente plek in het straatbeeld. De ambitie is om het parkeren te clusteren, bijvoorbeeld door in te zetten op dubbelgebruik van bestaande parkeerterreinen en -gebouwen. De ruimte die op deze manier vrijkomt, biedt kansen voor een andere inrichting, zoals vergroening, ontmoetingsplekken, schaduwrijke verblijfsruimten en klimaatadaptieve maatregelen.

Netwerk en voorzieningen
Met de groei van het aantal inwoners neemt ook het aantal verplaatsingen toe. Het wordt drukker op belangrijke voetgangers- en fietsroutes. We vergroten de capaciteit van het netwerk door betere voorzieningen voor voetgangers te realiseren, de aanleg van vrijliggende fietspaden en ontbrekende schakels, en wegen in te richten als fietsstraat.

We verbeteren ook de verbinding met de omliggende gemeenten en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). De realisatie van de Metropolitane Fietsroutes naar Rotterdam Alexander en Naaldwijk versterken zowel het lokale fietsnetwerk als het regionale netwerk. Dit geldt met name voor de Gelatinebrug en het Fietsecoduct, die bijdragen aan een verdichting van het netwerk en vermindering van de barrièrewerking.

We zijn als Delft een actief betrokken partner binnen de MRDH bij de uitwerking van de Mobiliteitsvisie naar een corridoraanpak en de invulling van publieke mobiliteit. De verkenning naar de Oude Lijn loopt hier parallel aan, maar is als corridor ook onderdeel van de Mobiliteitsvisie.

Overzicht beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - 4.1 Wat willen we bereiken - Overzicht beleidsindicatoren

 

Bereikbare stad Stand JR: Streven: PB 2027 Streven: PB 2030
Bereikbaarheid: klantwaardering 7,7 7,9 8,5
Fietsen en lopen: klantwaardering 8,5 8,6 9,0
% Auto: aandeel verplaatsingen 13% Minder auto <18% Minder auto
% Fiets: aandeel verplaatsingen 49% Meer fietsen >42% Meer fietsen
% Lopen: aandeel verplaatsingen 30% Meer lopen >33% Meer lopen
% OV: aandeel verplaatsingen 2% Meer OV >1% Meer OV


Deze indicatoren in de programmabegroting beslaan één jaar, terwijl de Staat van Delft (https://delft.raadsinformatie.nl/document/16948399/1?connection_type=16&connection_id=1165706) een breder perspectief biedt door trends en ontwikkelingen op basis van deze indicatoren te analyseren. De gemeenteraad ontvangt de Staat van Delft eens per twee jaar.

Toelichting op de beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - 4.1 Wat willen we bereiken - Toelichting op de beleidsindicatoren

Bereikbaarheid: klantwaardering over alle vervoersmiddelen
Rapportcijfer van Delftenaren over de algemene bereikbaarheid in Delft. Bron: Omnibusenquête.
 
Fietsen en lopen: klantwaardering 
Rapportcijfer van Delftenaren over specifiek de bereikbaarheid van fietsen en lopen in Delft. Bron: Omnibusenquête.
Als input van deze indicator gebruiken we de tweejaarlijkse Omnibusenquête. 

Aandeel verplaatsingen
Verplaatsingen van Delftenaren binnen Delft naar vervoermiddel. Delftenaren geven het aandeel verplaatsingen weer van: auto (passagier), motor (passagier), brom/snorfiets, openbaar vervoer, fiets of lopen. Daarbij is de mogelijkheid een alternatief vervoermiddel aan te geven in de categorie 'anders'. Bron: Delft Internet Panel.

4.2 Wat gaan we ervoor doen

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - 4.2 Wat gaan we ervoor doen - Doelstellingen

Mobiliteit

Terug naar navigatie - 4.2 Wat gaan we ervoor doen - Doelstellingen - Mobiliteit

Voetganger op 1
Lopen is de meest gezonde manier van vervoer. In de binnenstad gaan we verder op de ingeslagen weg. De straten die zijn toegevoegd aan het autoluw+ gebied richten we opnieuw in, waarbij de voetganger prioriteit krijgt. Dit doen we samen met de bewoners en andere belanghebbenden.

Bij (grootschalige) herinrichtingsprojecten en gebiedsontwikkelingen richten we de openbare ruimte in volgens de uitgangspunten van de Beleidsnotitie Voetganger op 1, de Visie Openbare Ruimte en de Inclusieagenda. Niet alles kan overal en soms zullen keuzes moeten worden gemaakt. Voor het verbeteren van de bereikbaarheid en aantrekkelijkheid is soms een breder trottoir nodig, terwijl het op andere plekken belangrijker is om meer rustpunten of schaduw toe te voegen.

Fiets
Voor de Metropolitane Fietsroute naar Rotterdam Alexander worden de aansluiting tussen de Houttuinen en de Hooikade en het tracédeel vanaf de Leeghwaterstraat en de Symbiobrug verder uitgewerkt naar een definitief ontwerp en zetten we de eerste stappen in de ontwerpfase voor de Ecofietsbrug. Voor de Metropolitane Fietsroute naar Naaldwijk wordt het tracé tussen de Hoornsebrug en het Westplantsoen verder uitgewerkt. Het tracédeel Hugo de Grootstraat maakt onderdeel uit van het rioolvervangingsproject en is al verder in het participatie- en ontwerpproces.

Bij het stimuleren van het fietsgebruik hoort ook de ruimte om deze te stallen. Op basis van het Handelingsperspectief Fietsparkeren en de Uitvoeringsagenda Fietsparkeren willen we in 2027 een winkelpand omzetten naar een inpandige fietsenstalling. We breiden dan de stallingscapaciteit verder uit en maken ruimte vrij op straat. We zijn hiervoor afhankelijk van het beschikbaar komen van een geschikt pand op één van de aanrijroutes naar de binnenstad. Daarnaast ronden we de verkenning af naar de mogelijkheid voor een grootschalige inpandige stallingsruimte in de binnenstad.

Met NS en ProRail werken we aan beheersbare, veilige en toekomstbestendige stallingen bij station Delft die efficiënt benut worden. De inzet is om de fietsenstallingen en de openbare ruimte rond het station zo goed mogelijk te laten functioneren en de aantrekkelijkheid voor fietsers te verhogen.

Deelmobiliteit en hubs
In regionaal verband starten we met de driejarige concessie voor deelfietsen. We richten hubs in waar deelvoertuigen kunnen worden gestald en combineren dit waar mogelijk met parkeerplaatsen voor deelauto’s. Ook zetten we in op het stimuleren van deelauto's, zoals autodelen met buurtbewoners.

Openbaar vervoer
Aansluitend op de start van tramlijn 19 rijdt buslijn 69 in de avonden en de weekenden een halfuursdienst tussen Delft Campus, Zuidpoort en station Delft. Gelijktijdig zijn we gestart met de inzet van de parkeerlocaties P1 en P2 van de TU Campus als P+R-locatie. Met EBS hebben we de afspraak gemaakt om de dienstregeling op zaterdag uit te breiden naar een kwartiersdienst. Hierdoor wordt het aantrekkelijker voor bezoekers om hun auto bij de TU Delft te parkeren. Daarnaast zijn deze locaties voorzien van hubs voor deeltweewielers.

In 2027 zetten we de aanvulling op deze dienstregeling voort en onderzoeken we de mogelijkheden voor een combi-ticket. Ook evalueren we het gebruik van deze P+R-locaties.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wil landelijk een aantal pilots starten voor zelfrijdend vervoer. Samen met de MRDH werken we een voorstel uit voor een zelfrijdende bus tussen station Delft Campus en Campus Zuid. Hiermee kunnen we invulling geven aan de doelstelling om van station Delft Campus een volwaardig knooppunt te maken, waarbij ook een overstap tussen trein en bus mogelijk is. Als deze pilot daadwerkelijk van start gaat, is vanuit de gemeente Delft een investering nodig in een halte-/keervoorziening voor de bus. De exploitatie van de bus loopt via de concessie van de MRDH en subsidie van het Rijk.

MIRT-verkenning Oude Lijn
In de Zuidelijke Randstad, tussen Leiden en Dordrecht, worden de komende jaren 200.000 nieuwe woningen en 80.000 arbeidsplaatsen gerealiseerd. Een robuust OV-netwerk is nodig om de economische motor in de Zuidelijke Randstad draaiende te houden en de verstedelijkingsopgave mogelijk te maken. Samen met Rijk en regio verkennen we de mogelijkheden en maatregelen voor een schaalsprong op de Oude Lijn tussen Leiden en Dordrecht. Onderdeel van deze opgave is een hogere frequentie van sprinters en het realiseren van vier nieuwe stations nabij woon- en werklocaties. Hiervoor is een spoorverdubbeling tussen Delft Campus en Schiedam noodzakelijk. Gewerkt wordt volgens de methodiek van het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT).

Het MIRT-proces is een langjarig, doorlopend proces met veel tussenbesluiten. Op dit moment wordt gewerkt aan de afronding van de MIRT-verkenningsfase, die eindigt begin 2027 met het vastleggen van de voorkeursbeslissing. Daarna start de verdere planuitwerking in de planning- en studiefase en later de aanlegfase. Het proces zal rond 2040 voltooiing naderen. In dit proces is het samenspel tussen het verbeteren van bereikbaarheid, de verstedelijkingsopgave, versterken van economie en landschappelijke kwaliteit van belang. We werken onder andere samen met Rijk, provincie, MRDH, de gemeenten langs de Oude Lijn, Verstedelijkingsalliantie, NOVEX Zuidelijke Randstad en het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland.

Parkeren
In 2026 hebben we een aanpassing gedaan aan het parkeerbeleid voor nieuwe ontwikkelingen om bestaande woningbouwplannen vooruit te helpen. In 2026 starten we met het opstellen van een integrale parkeervisie met een samenhang tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. We zoeken hierin onder andere de combinatie tussen het parkeren voor nieuwe (gebieds-)ontwikkelingen en bestaande parkeerplaatsen op straat en nemen hierin ook de hubontwikkeling en buurtinitiatieven voor deelauto’s mee. We koppelen dit aan een langetermijnstrategie voor de invoering van parkeerregulering. De parkeervisie leveren we in 2027 op.

Verkeersveiligheid
De afgelopen jaren is ingezet op verkeerseducatie en gedragsbeïnvloeding. Dit zijn thema’s die blijvend aandacht vragen. In de komende jaren gaan we hiermee door. Door een breed programma op te zetten en samen te werken met partijen in de stad, bereiken we verschillende doelgroepen en leeftijdscategorieën.

Adaptieve mobiliteitsagenda
De Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040 - update 2026 (AMA) is het uitvoeringsprogramma voor het Mobiliteitsprogramma Delft (MPD). In de AMA staan projecten die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen uit het MPD. De projectenlijst is tot stand gekomen door een afweging te maken tussen de mate waarin projecten bijdragen aan de doelstellingen, de mee-koppelkansen (werk met werk) en de mogelijkheid om subsidie te krijgen.

De uitvoeringsagenda is adaptief, waarbij het beschikbare budget richtinggevend is. De projectenlijst wordt aangepast bij wijzigingen in bijvoorbeeld de planning of de kosten van projecten. Hiermee zijn we in staat om de dynamiek van de stad te volgen en projecten te realiseren die maximaal bijdragen aan onze doelstellingen.

4.3 Wat mag het kosten

Terug naar navigatie - 4.3 Wat mag het kosten - Mutaties
(bedragen × € 1.000) Begroting 2027 Raming 2028 Raming 2029 Raming 2030
Bereikbare stad
Stand Programmabegroting 2026-2029 -5.306 -5.557 -6.162 -7.993
Kadernota 2027 - - - -31
Coalitieakkoord 'Delft pakt door' -400 - - -
Nominale ontwikkeling 634 674 674 657
Actualisering kapitaallasten 732 785 1.145 2.332
Bijstelling bestaand en nieuw beleid
- uitbreiding gereguleerd parkeergebied vanaf 2027 -69 -69 -69 -69
- overige mutaties 281 15 16 530
Totaal - Bereikbare stad -4.129 -4.152 -4.396 -4.573

Toelichting op de mutaties

Terug naar navigatie - 4.3 Wat mag het kosten - Toelichting op de mutaties

Stand Programmabegroting 2026-2029
Het saldo van de Programmabegroting 2026-2029 is het vertrekpunt voor de opbouw van de nieuwe Programmabegroting 2027-2030. In dit saldo is rekening gehouden met de begroting die is vastgesteld in de raadsvergadering van 13 november 2025, de septembercirculaire (15e begrotingswijziging 2025) en de decembercirculaire (5e begrotingswijziging 2026) over de uitkeringen uit het gemeentefonds. 

Kadernota 2027 
In de Kadernota 2027 (vastgesteld op 2 juli 2026) zijn geen voorstellen opgenomen die het niveau van de baten en lasten op programmaniveau wijzigen. Toegevoegd is de jaarlijkse investering Vervanging parkeerautomaten (€ 150.000) in 2029 (10e begrotingswijziging 2026) die leiden tot hogere kapitaallasten vanaf 2030. 

Coalitieakkoord 'Delft pakt door' (hogere lasten € 400.000)
Voor de uitvoering van het coalitieakkoord is in het jaar 2027 een budget geraamd voor de beweging Versnellen betaalbaar wonen. Dit betreft verbetering van de mobiliteit (OV, parkeren). Voor de verdere uitwerking in 2027 volgt begin volgend jaar een nader voorstel in de voorjaarsrapportage. De vertaling voor de jaren 2028 tot en met 2030 is onderdeel van de Kadernota 2028.

Nominale ontwikkeling 2027 (lagere lasten € 469.000, hogere baten € 165.000)
De nominale ontwikkeling betreft de aanpassing van de budgetten aan het prijspeil voor 2027. Een nadere toelichting is opgenomen in het hoofdstuk Toelichting op financiële positie. Binnen de bouwsteen nominale ontwikkeling zijn ook de effecten van de actualisering van de kostenverdeelstaat (de manier waarop afdelingskosten over de programma's worden verdeeld) verwerkt. Dit leidt op onderdelen tot een budgetneutrale herverdeling tussen programma's.

Actualisering kapitaallasten (lagere lasten € 732.000)
Op basis van de realisatie in 2025 is het investeringsprogramma geactualiseerd en zijn kapitaallasten bijgesteld. 

Bijstelling bestaand en nieuw beleid

  • Voorgenomen uitbreiding gereguleerd parkeergebied (hogere lasten € 720.000, hogere baten € 651.000)
    In de begroting is rekening gehouden met een voorgenomen uitbreiding van het gereguleerd parkeergebied naar de Indische Buurt en Voorhof-Oost vanaf 2027.
  • Overige mutaties (lagere lasten € 281.000)
    De overige mutaties bestaan voornamelijk uit (personeels-)kosten die (budgetneutraal) worden herverdeeld tussen programma's. 
Terug naar navigatie - 4.3 Wat mag het kosten - Overzicht Investeringen
Investeringen (bedragen × € 1.000) Toegekend bedrag Realisatie t/m 2025 Jaarschijf 2026 o.v.v. NJR26 Fasering
Bereikbare stad Cat. 2026 2027 2028 2029 2030
Adaptieve Mobiliteitsagenda Plan 31.472 12.739 5.109 3.320 1.674 4.912 2.636
Adaptieve mobiliteitsagenda - bijdragen derden Plan -11.635 -3.660 -2.765 -115 -173 -3.355 -1.400
Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan Plan 165 - - - - - 165
Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan - bijdrage van derden Plan -83 - - - - - -83
Reconstructie Buitenhofdreef Plan 10.954 - 150 626 775 4.748 4.655
Reconstructie Buitenhofdreef - bijdrage derden Plan -4.750 - - - - -1.000 -3.750
Herinrichting Prinses Beatrixlaan Zuid Plan 1.643 28 197 1.418 - - -
Idem - bijdrage van derden Plan -1.056 - - -1.056 - - -
Vervanging parkeerautomaten BM 620 - 120 150 50 150 150
Totaal 27.330 9.107 2.811 4.343 2.326 5.455 2.373

Toelichting op investeringen

Terug naar navigatie - 4.3 Wat mag het kosten - Toelichting op investeringen

Adaptieve mobiliteitsagenda (€ 3,32 miljoen)
De door het college vastgestelde uitvoeringsagenda van het MPD is in 2026 geactualiseerd en staat bekend als de Adaptieve Mobiliteitsagenda (AMA). In de AMA staan concrete projecten opgenomen die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen uit het MPD. De projectenlijst is tot stand gekomen door een afweging te maken tussen de mate waarin projecten bijdragen aan de doelstellingen, de mee-koppelkansen (werk met werk) en de mogelijkheid om subsidie te krijgen. De uitvoeringsagenda is adaptief: de projectenlijst wordt aangepast bij wijzigingen in bijvoorbeeld de planning of de kosten van projecten. 

Adaptieve mobiliteitsagenda - bijdrage van derden (-/- € 115.000)
Een aantal mobiliteitsprojecten komt in aanmerking voor subsidie van met name de MRDH. Voor reguliere projecten bedraagt de financiering maximaal 50%. Voor de Metropolitane Fietsroutes is dit maximaal 70%.

Reconstructie Buitenhofdreef (€ 626.000) 
Het verplaatsen van de halte Diepenbrockstraat naar de Pierre van Hauwelaan en het aanpassen van het kruispunt Buitenhofdreef/Pierre van Hauwelaan zorgt voor goede aansluiting van de Kop van de Buitenhof op het openbaar vervoer, een logischer vormgeving van het kruispunt en een verbetering van de verkeersveiligheid. 

Herinrichting Prinses Beatrixlaan Zuid (€ 1.418.000)
Het zuidelijk deel van de Prinses Beatrixlaan wordt tijdelijk opnieuw ingericht. Tijdelijk als eerste tussenstap naar een leefbaarder Delft-West op de lange termijn. Twee rijstroken worden autovrij gemaakt en de rijsnelheid wordt verlaagd. Er worden maatregelen genomen om de vrijkomende ruimte veilig en bereikbaar te maken.

Herinrichting Prinses Beatrixlaan Zuid - bijdrage derden (-/- € 1.056.000)
De eerder toegekende versnellingsgelden vanuit het Rijk worden ingezet als gedeeltelijke dekking van de uitgaven.

Vervanging parkeerautomaten (€ 150.000)
Voor 2027 is een investeringsbudget beschikbaar voor de vervanging en vernieuwing van parkeerautomaten, vanwege einde levensduur en/of als gevolg van uitbreiding van het areaal betaald parkeren.