Delft pakt door

Delft pakt door. Dit is de belofte die is vastgelegd in het coalitieakkoord voor de komende vier jaar. Het is ook de opdracht waarmee ons college aan de slag gaat. In de Programmabegroting 2027-2030 – de eerste van deze bestuursperiode – maken we een vertaling op hoofdlijnen van de drie bewegingen en benoemen we eerste kortetermijn-acties voor 2027. Met extra inzet én met een focus op resultaat en voortgang.

Delft is een stad om trots op te zijn. Dat dragen we graag uit. Want onze stad is een stad van betrokken inwoners. Een stad van innovatie en ondernemen, waar de toekomst wordt bedacht én gemaakt. En een stad van historie.

Maar de kracht van Delft die we zo koesteren staat onder druk – door ontwikkelingen in de stad en in de wereld om ons heen. We hebben te maken met een groot woningtekort. Ook Delft voelt de gevolgen van geopolitieke spanningen en ondervindt de gevolgen van klimaatverandering. Het mentaal welzijn van mensen staat onder druk. Schaarste op het stroomnet beperkt nieuwe initiatieven. En de economie verandert in snel tempo.

Vooruitgang begint met een stevige basis van eerste levensbehoeften. Het gaat om een dak boven je hoofd, algemeen fysiek en mentaal welzijn en middelen om in je bestaan te voorzien. We moeten nu extra inzetten om vooruitgang te boeken én om onze uitvoeringskracht te vergroten. 

In deze bestuursperiode pakken we door, samen met de gemeenteraad, gericht op de grote uitdagingen waar we voor staan. Beweging, actie en uitvoeren zijn in deze bestuursperiode leidend. We maken scherpe keuzes en zetten drie bewegingen in die nu noodzakelijk zijn.

We zetten de beweging in naar een versnelling in betaalbaar wonen in fijne en duurzame wijken. Om het grote woningtekort aan te pakken, gaan we bouwplannen versnellen. In nieuwe bouwplannen komen meer betaalbare woningen. Bestaande woningen willen we beter benutten. En we zetten meer in op doorstroming.

We zetten de beweging in naar een gezonde en eerlijke stad met ruimte voor ontmoeting. Ontmoeting is de basis voor een sterke stad waarin inwoners prettig leven. Cultuur, sport en recreatie verbinden mensen en verminderen eenzaamheid in de stad. En we gaan voor een eerlijke stad, met kansen voor iedereen.

En we zetten de beweging in naar een toekomstbestendige en innovatieve economie. We pakken door op de ontwikkeling van het innovatie-ecosysteem, in Delft Zuid Oost, op de Biotech Campus Delft en in de regio. Hier worden innovaties niet alleen bedacht, maar ook gemaakt. Met banen voor iedereen in Delft.

In deze programmabegroting benoemen we de eerste acties om deze uitdagingen aan te gaan. In de komende periode vertalen we het coalitieakkoord in doelen en meetbare resultaten voor de hele bestuursperiode. Die leggen we vast in een Voorjaarsrapportage en de Kadernota 2028, als basis voor de Programmabegroting 2028-2031.

Deze programmabegroting geeft het financiële kader voor de uitgaven en inkomsten van onze gemeente. In deze begroting hebben we de drie bewegingen uit het coalitieakkoord vertaald naar de begrotingsprogramma's. Ook zijn de stortingen in de (nieuwe) bestemmingsreserves Betaalbaar wonen, Betaalbare bedrijfshuisvesting en Netcongestie-verzachters verwerkt. Voor de verdere uitwerking tot en met 2030 volgt bij de Kadernota 2028 een nader voorstel.

Ook hebben we in de begroting voorstellen opgenomen voor aanpassing van inkomsten (meicirculaire 2026 over het gemeentefonds, woonlasten, tarieven) en uitgaven (uitvoering moties, inflatiecorrectie naar prijspeil 2027, beleidsbijstellingen, herfasering investeringen, actualisatie reserves en voorzieningen).

Het begrotings- en meerjarenbeeld is in alle jaren positief. De begroting 2027 is reëel en structureel in evenwicht. Er is bovendien financiële ruimte om een nadere afweging te kunnen maken over de meerjarige uitwerking van het coalitieakkoord en over de Strategische Investeringsagenda.

Wel blijft de onzekerheid bestaan over de bekostiging van gemeenten door het Rijk. Het is positief dat het kabinet-Jetten inzet op verbetering van de bestuurlijke verhoudingen. Maar dat heeft nog niet geleid tot een concrete en structurele verbetering van de financiële positie van gemeenten. Zonder extra middelen blijft in de begroting sprake van het zogenaamde 'ravijn' vanaf 2028, dat is veroorzaakt door een daling van inkomsten uit het gemeentefonds. De gemeente Delft heeft dat ravijn overbrugd, door hierop tijdig te anticiperen en een robuust begrotingsbeleid te voeren. Er zijn daarom in deze begroting geen nieuwe ombuigingen nodig.

Vanwege de onzekerheid die blijft bestaan, houden we vast aan de koers van de afgelopen jaren: we vragen de VNG om druk uit te blijven oefenen op het kabinet én we moeten in Delft scherpe prioriteiten blijven stellen op basis van uitvoerbaarheid, betaalbaarheid en financierbaarheid. Het is hierbij de uitdaging om de balans te houden tussen financieel gezond blijven, het onderhoud van de bestaande stad en het accommoderen van de groei van de stad met voorzieningen van voldoende omvang en kwaliteit voor bewoners en bedrijven. 

De kracht van Delft komt uit de samenleving. ‘Samen maken we de stad’ blijft voor ons ook in deze bestuursperiode een krachtig uitgangspunt. De kennis, ideeën en energie van de stad zijn essentieel om de grote uitdagingen waar we voor staan aan te pakken. Sámen met inwoners, ondernemers, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties werken we aan een sterke stad.

We versterken ook de samenwerking met de regio. Dit is noodzakelijk: complexe opgaven rond woningbouw, energietransitie, zorg en economie stoppen immers niet bij de gemeentegrenzen. Door meer samen te werken met andere overheden, bestuurlijke netwerken te intensiveren en regionale partnerschappen aan te gaan, staan we als Delft en als regio sterker.

Het college van burgemeester en wethouders