We blijven inwoners (0-100 jaar) die dat nodig hebben ondersteunen, zowel met jeugdhulp als met Wmo-maatwerkvoorzieningen. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de inkoop van deze zorg/voorzieningen en voor het realiseren van een dekkend zorglandschap. In 2027 presenteren we een beleidsplan zorg en ondersteuning 0-100, waarin we aandacht hebben voor gezinsgericht werken, zorg dicht bij de inwoners (wijkgericht) en het houdbaar houden van het zorgstelsel. Jeugdhulp wordt uitgevoerd door regionaal (Haaglanden) ingekochte zorgaanbieders, die zowel individuele als groepsgerichte inzet plegen. Ambulante jeugdhulp is de meest voorkomende vorm van jeugdhulp, maar ook verblijfsvoorzieningen, crisiszorg en jeugdbescherming/jeugdreclassering worden waar nodig ingezet. Verwijzers naar zorg handelen vanuit het principe 'licht waar mogelijk, zwaar waar nodig'. Daarmee hebben zij een sleutelpositie in het bepalen of voorliggende voorzieningen toereikend zijn voor de inwoners of dat zwaardere vormen van zorg noodzakelijk zijn.
Net als elke gemeente in Nederland heeft Delft te maken met hoge jeugdhulpkosten. Doordat de kosten niet in verhouding staan tot de inkomsten vanuit het Rijk, zijn we genoodzaakt om zowel lokaal als regionaal na te denken over manieren om kosten te beheersen. Door een scala aan maatregelen lukt het ons, net als voorgaande jaren, de begroting sluitend te krijgen zonder dat passende zorg of hulp in gedrang komt of keiharde bezuinigingen noodzakelijk zijn. We blijven bezig met de transformatie van het brede sociaal domein. Met maatregelen zoals bijvoorbeeld meer inzet op preventie en hulp dichterbij inwoners te organiseren, zorgen we voor structurele besparingen op de lange termijn. We stellen hierbij de inhoud centraal en focussen op de meest kwetsbare inwoners. In de regio Haaglanden benutten we de inkoop jeugdhulp als een instrument om te sturen op kwaliteit en kostenbeheersing. 2027 staat in het teken van de afronding van het inkoopproces en de start van de implementatie om in 2028 met nieuwe/herziene contracten een dekkend zorgaanbod te hebben. Om te voorkomen dat lichte ondersteuningsvragen jeugdhulpvragen worden, versterken we de toegang en het voorliggend veld. Naast de regionale maatregelen nemen we ook lokaal maatregelen en benutten hiervoor middelen in de reserve Sociaal domein. Hiermee willen we de structurele kosten omlaag gaan brengen. Tegelijkertijd blijven we realistisch prognosticeren, zie ook paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, en blijven rijksontwikkelingen nauwlettend volgen. Zowel inhoudelijk (of onze maatregelen in lijn zijn met o.a. de Hervormingsagenda) als financieel (commissie Van Ark).
Ook de druk op de Wmo is hoog. De vraag en daarmee de kosten nemen toe door (dubbele) vergrijzing en meer complexe zorgvragen. Om de zorg beheersbaar en toekomstbestendig te houden zetten we in op preventie en laagdrempelige ondersteuning dichtbij inwoners; toegankelijk, betaalbaar en begrijpelijk. Daarbij verbinden we maatwerk en algemene voorzieningen en versterken we de samenwerking tussen welzijn, zorg en wonen in de wijk. We onderzoeken de mogelijkheden om mensen al laagdrempelige begeleiding aan te bieden tijdens hun wachttijd voor reguliere zorg. Hiervoor werken we ook (regionaal) samen vanuit de programmalijn Inwoners in een kwetsbare situatie van het RIGA. Binnen de Herstelacademie, als onderdeel van de inloop-GGZ, wordt de inzet van ervaringsdeskundigen versterkt.
Voorbeelden van Wmo maatwerkvoorzieningen (18+) zijn: sociaal en persoonlijk functioneren, ondersteuning en regie bij het huishouden, dagbesteding, woningaanpassingen, vervoer en hulpmiddelen. De regionale contracten voor de Wmo-diensten worden per 2027 met een looptijd van twee jaar verlengd.
Toegang
Delft Support biedt, als toegangsorganisatie (0-100 jaar) zowel voor jeugd als Wmo, laagdrempelige en passende ondersteuning (jeugd) of leidt daarnaartoe (Wmo en jeugd). Daarbij stuurt zij erop dat de ondersteuning ‘licht waar mogelijk, zwaar waar nodig’ is. Delft Support levert gespecialiseerde jeugdhulp niet zelf, hiervoor hebben we regionaal ingekochte zorgaanbieders.
In complexe situaties doen we wat nodig is, bijvoorbeeld via de inzet van de doorbraakmethode door het Sociaal Team. Delft Support werkt nauw samen met preventie-, onderwijs-, zorg- en veiligheidspartners. Voor de verdere verbinding van het medisch en sociaal domein, in het kader van het RIGA, vragen we ook inzet van Delft Support. Zo werkt Delft Support mee aan de Verkennende Gesprekken, die de druk op de huisartsen en de wachtlijsten in de GGZ helpen verlichten. Ook komend jaar zet Delft Support waar nodig extra capaciteit in voor de ondersteuningsbehoefte van bewoners bij ingrijpende renovaties van woningen (Meldpunt Bezorgd) en het voorkomen van overlast door verward of onbegrepen gedrag, uiteraard in aanvulling op o.a. sociale begeleiding van de corporaties en aannemers. We hebben voortdurend aandacht voor toegankelijkheid van onze zorg, zodat iedereen voor wie de zorg bedoeld is hier ook gebruik van kan maken.
Hervormingsagenda en toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming
We zien veel knelpunten (bijvoorbeeld wachtlijsten en het hoge percentage kinderen met jeugdhulp) in de jeugdzorg die dringend vragen om actie om het voor onze kinderen en hun ouders beter en makkelijker te maken. Dat vraagt verder te gaan met de volgende opgaven uit de Hervormingsagenda:
- Toegankelijke en beschikbare jeugdzorg voor de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen;
- Gezinsgerichte zorg;
- Stevige lokale teams die waar nodig ook zelf hulp bieden;
- Kinderen groeien zo thuis mogelijk op;
- Jeugdigen en ouders kunnen vertrouwen op goede kwalitatieve zorg die daadwerkelijk helpt;
- Versterken verbinding zorg en onderwijs;
- Samenwerking tussen gemeente en aanbieders wordt versterkt;
- Verminderen van de bureaucratie en houdbaar financieringsmodel.
Met deze opgaven gaan we verder met de beweging die we in Delft al hebben ingezet. Om de knelpunten die we zien in de jeugdbeschermingsketen het hoofd te bieden, is landelijk het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming ontwikkeld. Naar aanleiding daarvan werken we aan vervlechting tussen het programma Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (HGKM) en de jeugdbeschermingsketen. De geleerde lessen uit de regionale proeftuin (2024-2026) nemen we mee om in de regio deze aanpak te verbreden rondom complexe veiligheidscasussen. De beperkte tijdelijke transitiemiddelen zijn randvoorwaardelijk om deze beweging verder vorm te geven en te komen tot een gedragen nieuwe regionale werkwijze.
Wmo Centrumgemeentetaken
Delft voert voor (en in samenwerking met) de gemeenten in de DWO-regio (Delft, Westland, Oostland) enkele taken uit als centrumgemeente. De taak van de centrumgemeente is het financieren van voorzieningen die hieronder vallen en het voeren van regie op het beleid. De taken als centrumgemeente gaan over openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) en hieraan gelieerde taken, zoals verslavingszorg en ketenzorg GGZ, maatschappelijke opvang, beschermd wonen beschermd thuis en vrouwenopvang/huiselijk geweld kindermishandeling en Veilig Thuis.
In 2026 is een nieuwe regiovisie vastgesteld, voornamelijk gericht op de uitvoering van wettelijke taken als Vrouwen Opvang, Veilig Thuis, Centrum Seksueel Geweld, MDA++ (multidisciplinaire aanpak in het kader van terugkerend huiselijk geweld). Het is de wens om ook de pilot Stalking te verlengen. Aanvullend hierop wordt een lokaal plan geschreven. Wensen voor doorontwikkeling zijn: focus op preventie en bewustwording, aanbod voor plegers en (potentiële) slachtoffers, samenwerking met ervaringsdeskundigen laagdrempelig in de wijk. En de lokale netwerksamenwerking verder verstevigen.
Vanuit OGGZ wordt verder gewerkt aan de ketenaanpak GGZ/bemoeizorg. De afgelopen jaren hebben we een stijging gezien van het aantal personen met verward of onbegrepen gedrag. In de aanpak staat zorg voorop. Goede begeleiding en snelle ondersteuning voorkomen escalatie en overlast. Dat vraagt om intensievere samenwerking tussen zorg, welzijn, politie en handhaving, zoals in het Delfts Politie Project of Vangnet in de buurt. Met ZonMW-subsidie wordt een pilot uitgevoerd met een buurt-GGZ’er, om eerder te kunnen reageren op signalen over personen met verward of onbegrepen gedrag. Deze pilot loopt tot en met 2027. Voor Beschermd Wonen en Beschermd Thuis gaan we in de DWO-regio door met de transformatie: de ontwikkeling naar ‘zo thuis en lokaal mogelijke ondersteuning in de wijken’. Ondanks uitstel en mogelijk afstel van het woonplaatsbeginsel zetten we deze koers onverminderd door en doen dit in een nauwe regionale samenwerking. Op 31 december 2026 loopt de eerste periode van de Wmo contracten Beschermd Wonen en Beschermd Thuis af. Deze worden verlengd voor de periode van drie jaren tot en met 31 december 2029. Voor de opvang van dak- en thuislozen geven we invulling aan het nationaal actieplan dakloosheid 'Eerst een thuis'. Hiertoe worden in Delft en de regiogemeenten flexwoningen gerealiseerd, werken we met de methodiek Housing First en werken we regionaal toe naar de inzet van Skaeve huse.